Jak stosować olej z krokosza barwierskiego?

Data aktualizacji: 20 lipca, 2026

Olej krokoszowy pozyskiwany jest z tłoczonych na zimno nasion rośliny o nazwie: krokosz barwierski (Carthamus tinctorius L.). W sprzedaży dostępne są zarówno oleje tłoczone na zimno i nierafinowane, jak i produkty rafinowane. Ich barwa może być jasnożółta lub złocista, a smak zazwyczaj pozostaje delikatny.

Skład oleju zależy przede wszystkim od odmiany rośliny. Wyróżnia się oleje wysoko­linolowe, zawierające dużo wielonienasyconego kwasu linolowego omega-6, oraz wysokooleinowe, w których dominuje jednonienasycony kwas oleinowy.

Kwas linolowy jest niezbędnym kwasem tłuszczowym, co oznacza, że organizm nie potrafi samodzielnie go wytworzyć. Olej może również dostarczać witaminy E i fitosteroli, jednak ich zawartość różni się w zależności od surowca oraz sposobu produkcji. Analizy komercyjnych olejów wykazały bardzo duże zróżnicowanie proporcji kwasu linolowego i oleinowego badanie składu olejów krokoszowych.

Przeczytaj również: Olej konopny – właściwości i zastosowanie

Krokosz barwierski – co to jest?

Krokosz barwierski zwany jest też szafranem łąkowym lub szafranem fałszywym. W Europie znany już w czasach starożytnej Grecji. Jest to roślina z rodziny astrowatych pochodząca z Bliskiego Wschodu i Indii, bardzo ceniona w kulturze irańskiej. Od dawnych czasów krokosz wykorzystywany jest do barwienia tkanin i żywności oraz kosmetyków, natomiast z nasion rośliny pozyskuje się olej.

Jak wygląda krokosz barwierski?

Krokosz barwierski to roślina jednoroczna o wyprostowanej, rozgałęzionej łodydze, osiągająca wysokość od 60 do 130 cm. Charakterystyczne dla niej są duże, jajowate liście o kolczastych brzegach, które nadają roślinie nieco surowy wygląd. Na szczytach pędów wyrastają intensywnie żółte, pomarańczowe lub czerwonawe kwiatostany przypominające kształtem kwiaty ostu. Te barwne koszyczki kwiatowe są niezwykle dekoracyjne i stanowią surowiec do pozyskiwania naturalnych barwników. Roślina doskonale prezentuje się na polach uprawnych, tworząc kolorowe, złocisto-żółte łany.

Krokosz barwierski – nasiona

Nasiona krokosza barwierskiego są drobne, owalne i mają jasnoszarą lub brązową barwę. Są one niezwykle bogate w oleje roślinne, zwłaszcza kwas linolowy i inne nienasycone kwasy tłuszczowe, które mają korzystny wpływ na zdrowie. To właśnie z tych nasion, metodą tłoczenia na zimno, pozyskiwany jest olej krokoszowy ceniony zarówno w przemyśle spożywczym, jak i kosmetycznym.

Nasiona krokosza wykorzystywane są także w produkcji pasz dla zwierząt oraz w suplementach diety jako źródło cennych składników odżywczych. Ze względu na wysoką zawartość tłuszczu, są one trwałym i wartościowym surowcem o szerokim zastosowaniu.

Kwiaty krokosza barwierskiego

Kwiaty krokosza barwierskiego to intensywnie żółte, pomarańczowe lub czerwone koszyczki kwiatowe, które stanowią wizualną ozdobę rośliny. W kulturze irańskiej i indyjskiej kwiaty krokosza były tradycyjnie wykorzystywane do barwienia tkanin oraz żywności, zastępując droższy szafran. Są one również źródłem naturalnych barwników spożywczych i kosmetycznych.

Dzięki zawartości luteoliny i innych związków o właściwościach przeciwzapalnych, kwiaty krokosza wykazują działanie wspierające zdrowie. Suszone płatki kwiatowe są także stosowane w mieszankach herbat, którym nadają delikatny, korzenny aromat oraz złocistą barwę.

Właściwości i zastosowanie ekstraktu z krokosza barwierskiego

Ekstrakt z krokosza barwierskiego to skoncentrowana forma rośliny, zawierająca cenne składniki aktywne, takie jak luteolina, flawonoidy, witaminy i fitosterole. Jest on stosowany głównie w suplementach diety oraz kosmetykach. W medycynie naturalnej ekstrakt wspomaga walkę z wolnymi rodnikami, wzmacnia odporność i działa przeciwzapalnie. W kosmetologii wykorzystuje się go do pielęgnacji cery problematycznej, ponieważ łagodzi podrażnienia, może też redukować trądzik i poprawia kondycję skóry.

Stosowanie peelingu z krokosza

Peeling z krokosza barwierskiego to naturalny sposób na skuteczne złuszczenie martwego naskórka i odświeżenie skóry. Dzięki drobnym, mielonym nasionom krokosza oraz dodatkowi oleju krokoszowego, peeling nie tylko usuwa zanieczyszczenia i wygładza skórę, ale również intensywnie ją nawilża i odżywia. Olej krokoszowy może zawierać witaminę E (jej ilość zależy od produktu), a także zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe, wspiera regenerację skóry, łagodzi podrażnienia i przywraca jej elastyczność.

Regularne stosowanie peelingu z krokosza pomaga wyrównać koloryt skóry, zmniejsza widoczność drobnych zmarszczek i niedoskonałości oraz przygotowuje skórę do dalszej pielęgnacji.

Peeling z krokosza barwierskiego

Peeling z krokosza barwierskiego jest też nazywany peelingiem z ostu. Roślina ta jest bogata w: kwas linolowy, oleinowy, palmitynowy, stearynowy, linolenowy, arachidowy oraz witaminy E i A. Znajdują się one w całej roślinie, więc oczywiście są też obecne w produkowanym z niej peelingu. Właśnie z tego powodu jest on niezwykle wartościowy w pielęgnacji skóry trądzikowej, zmęczonej i pozbawionej blasku.

Kup teraz

Skład oleju z krokosza barwierskiego

Olej krokoszowy jest tłoczony na zimno i uchodzi za niezwykle bogate źródło cennych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych oraz składników odżywczych. Najważniejsze składniki oleju to:

• kwas linolowy – jego udział jest szczególnie wysoki w odmianach wysoko­linolowych,
• kwas oleinowy – dominujący w odmianach wysokooleinowych,
• mniejsze ilości kwasu palmitynowego i stearynowego,
• naturalne tokoferole, określane jako witamina E,
• fitosterole i inne składniki frakcji niezmydlającej.

Właściwości zdrowotne oleju

Olej z nasion krokosza barwierskiego jest ceniony za swoje wyjątkowe właściwości lecznicze, które wynikają z jego bogatego składu. Jego regularne spożywanie pozwala:

• obniżyć poziom złego cholesterolu,
• regulować poziom glukozy we krwi,
• pozbyć się wydzieliny zalegającej w oskrzelach dzięki działaniu wykrztuśnemu, co zmniejsza uczucie duszności i wspomaga leczenie infekcji górnych dróg oddechowych,
• obniżyć temperaturę ciała,
• uregulować wypróżnienia,
• złagodzić niepożądane dolegliwości towarzyszące przekwitaniu.

Krokosz barwierski a witamina D3

Krokosz barwierski, choć nie jest źródłem witaminy D3, tak jak inne oleje może wspierać jej działanie w organizmie. Dzięki wysokiej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych, takich jak kwas linolowy i oleinowy, olej z krokosza wspomaga wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, w tym witaminy D3. Regularne spożywanie oleju może wspierać metabolizm tej witaminy, która jest niezbędna dla zdrowych kości, układu odpornościowego i prawidłowego funkcjonowania organizmu. Połączenie suplementacji witaminy D3 z olejem krokoszowym może być korzystne dla osób borykających się z jej niedoborem.

Olej z krokosza barwierskiego – zastosowanie w kosmetyce

Olej z krokosza barwierskiego jest cenionym składnikiem kosmetyków naturalnych dzięki swoim właściwościom pielęgnacyjnym i regenerującym. Doskonale sprawdza się w pielęgnacji skóry i włosów, dostarczając im niezbędnych składników odżywczych. Regularne stosowanie oleju wspomaga regenerację skóry i łagodzi stany zapalne. Dzięki obecności witaminy E i kwasów tłuszczowych olej nawilża skórę, poprawia jej elastyczność i redukuje widoczność zmarszczek.

Do najważniejszych zalet stosowania oleju krokoszowego w kosmetyce zaliczyć można:

• regenerację skóry,
• hamowanie stanów zapalnych skóry, przyspieszanie gojenia się ran, trądziku i łuszczycy,
• spłycanie zmarszczek i zadawanie skórze elastyczności, oraz nawilżanie jej,
• neutralizowanie wolnych rodników.

Olej z krokosza do depilacji

Olej z krokosza może być uważany również jako naturalny depilator przyczyniający się do zredukowania owłosienia, choć działanie to nie zostało jeszcze w pełni potwierdzone.

Olej z krokosza na włosy

Stosowanie oleju krokoszowego poleca się szczególnie na włosy, gdyż może stymulować ich wzrost, zapobiegać wypadaniu oraz regenerować zniszczone i przesuszone kosmyki. Jest szczególnie polecany do włosów przesuszonych i zniszczonych, ponieważ intensywnie je regeneruje, nadaje blask i wygładzenie.

Olej z krokosza na twarz

Dzięki stosunkowo lekkiej konsystencji olej z krokosza szybko się wchłania i nie zatyka porów, co czyni go idealnym rozwiązaniem dla osób o skórze wrażliwej i problematycznej. Należy pamiętać, że reakcja skóry na olej jest indywidualna.

Jak stosować olej z krokosza barwierskiego?

Olej spożywczy można dodawać do:

• sałatek i surówek,
• sosów i dressingów,
• past kanapkowych,
• domowego majonezu,
• gotowych dań bezpośrednio przed podaniem.

Nie ma ustalonej leczniczej dawki oleju krokoszowego. Należy traktować go jak pozostałe tłuszcze spożywcze i używać z umiarem. Jedna łyżka oleju dostarcza około 120 kcal.

Kosmetycznie niewielką ilość oleju można nałożyć na wilgotną skórę albo końcówki włosów. Sposób stosowania gotowego produktu powinien być zgodny z zaleceniami producenta.

Czy olej z krokosza nadaje się do smażenia?

Zależy to od rodzaju produktu:

• nierafinowany olej tłoczony na zimno najlepiej wykorzystywać do dań zimnych lub dodawać po zakończeniu gotowania;
• rafinowany olej wysokooleinowy jest bardziej odporny na utlenianie i może być przeznaczony do obróbki cieplnej;
• olej wysoko­linolowy jest mniej stabilny podczas długotrwałego ogrzewania.

Dla kogo nadaje się olej z krokosza barwierskiego?

Dzięki swoim właściwościom i składowi, olej z krokosza barwierskiego sprawdza się szczególnie dla:

• kobiet cierpiących na bolesne miesiączki i w okresie menopauzy,
• osób ze zbyt wysokim poziomem cholesterolu we krwi,
• osób z podwyższonym ciśnieniem krwi,
• w profilaktyce chorób układu krążenia,
• chorych na przeziębienie, gorączkę i kaszel,
• osób cierpiących na nawracające zaparcia,
• osób dbających o zdrową skórę i włosy.

Olej z krokosza – przeciwskazania

Mimo licznych właściwości zdrowotnych, olej z krokosza barwierskiego nie jest odpowiedni dla wszystkich. Należy być ostrożnym zwłaszcza u kobiet w ciąży, ponieważ duże ilości krokosza mogą wywołać skurcze macicy i zwiększyć ryzyko poronienia. Natomiast ostrzeżenia dotyczą głównie kwiatów, ekstraktów i suplementacyjnych dawek, a nie zwykłego spożycia oleju jako żywności. Kobiety karmiące piersią również powinny unikać jego stosowania, gdyż brak jest jednoznacznych badań potwierdzających bezpieczeństwo oleju w tym okresie.

Ponadto osoby uczulone na rośliny z rodziny astrowatych powinny zachować ostrożność, ponieważ olej może wywołać reakcje alergiczne. Nadmierne spożycie oleju krokoszowego może prowadzić do zaburzeń żołądkowo-jelitowych, takich jak biegunki czy nudności, dlatego należy przestrzegać zalecanych dawek.

Olej z nasion krokosza barwierskiego

Olej z nasion krokosza barwierskiego tłoczony na zimno o właściwościach zdrowotnych i kosmetycznych.

Kup teraz

Odmiany oleju z krokosza

Olej krokoszowy występuje w odmianie wysoko­linolowej i wysokooleinowej. Ta różnica ma znaczenie zarówno dla składu, jak i odporności na ogrzewanie. Uniwersytet Florydy wskazuje, że wysokooleinowa odmiana może być używana jako olej do smażenia, natomiast nierafinowane oleje lepiej wykorzystywać na zimno lub przy łagodniejszej obróbce.

Olej krokoszowy – gdzie kupić?

Olej z krokosza barwierskiego można kupić w sklepach ze zdrową żywnością, aptekach oraz w wybranych drogeriach oferujących naturalne kosmetyki. Jest także szeroko dostępny w sprzedaży internetowej, gdzie można znaleźć zarówno olej spożywczy, jak i kosmetyczny. Przy zakupie warto zwrócić uwagę na jakość produktu – najlepiej wybierać olej tłoczony na zimno, nierafinowany i w ciemnych szklanych butelkach, które chronią go przed utlenianiem. Certyfikaty ekologiczne i opinie innych użytkowników mogą dodatkowo pomóc w wyborze wysokiej jakości oleju krokoszowego. Dla klientów biznesowych istnieje również możliwość zakupu hurtowego oleju krokoszowego w Natural Poland.

BIBLIOGRAFIA

• Porównawcze badania wpływu nasion wiesiołka i krokosza barwierskiego na wybrane parametry morfologiczne i biochemiczne krwi szczurów doświadczalnych z dietą bogatotłuszczową E, Wincewicz, W.Zawadzki, M.Ostaszewska
• http://www.medycynawet.edu.pl/images/stories/pdf/pdf2015/062015/201506377381.pdf Roślinne surowce lecznicze – badania makroskopowo – mikroskopowe, Skrypt do ćwiczeń z farmakognozji pod redakcją prof. dr hab. n. farm. Jana Gudeja.
• Medical uses of Carthamus tinctorius L. (Safflower): a comprehensive review from Traditional Medicine to Modern Medicine; Elahe Delshad, Mahdi Yousefi, Payam Sasannezhad, Hasan Rakhshandeh and Zahra Ayati.
• William Charles Evans BPharm BSc PhD DSc FIBiol FLS FRPharmS, Daphne Evans BA MA, in Trease and Evans’ Pharmacognosy (Sixteenth Edition), 2009.
• https://ask.ifas.ufl.edu/publication/FS281